Nasıl yapılır / oynanır?
Her takım sahada beş oyuncuyla oynar. Oyuncular sandalyeyi sürer, pas verir, şut atar ve savunma yapar. Top kucaktayken iki sandalye itişinden sonra top sürülmeli, pas verilmeli veya şut kullanılmalıdır.
Bilgi Bankasına dön
ENGELSİZ SPOR BRANŞ REHBERİ
Tekerlekli Sandalye Basketbolu
Wheelchair BasketballTekerlekli Sandalye Basketbolu, oyuncuların 1.0–4.5 işlevsel puanlarıyla dengelenen ve sahadaki beşlinin toplamı 14 puanı aşmayan Yaz Paralimpik takım sporudur.Bedensel / fiziksel engelliYaz Paralimpik Oyunları programındaTakım sporu
Branşın özü
Tekerlekli Sandalye Basketbolu nedir?
Oyun, temel basketbol saha ve sayı kurallarını spor sandalyesi kullanımına uyarlayan hızlı bir takım sporudur. Sporcu sınıfı tanıya değil; şut, pas, ribaund ve sandalye hareketleri sırasındaki gövde ve uzuv işlevlerine göre belirlenir.
Temel kurallar
Oyuncu puanları 1.0’dan 4.5’e uzanır. Sahadaki beş oyuncunun toplamı uluslararası oyunda 14 puanı aşamaz. Sandalyeden kalkmak, rakibin sandalyesine tehlikeli temas ve üçüncü itiş ihlaldir.
Saha ve oyun ortamı
Standart basketbol ölçülerindeki kapalı saha kullanılır. Zemin tekerlek tutuşuna uygun, kenar dolaşımı ve oyuncu değişim alanı erişilebilir olmalıdır.
Ekipman
Devrilmeyi önleyen arka tekerlekli, tamponlu ve sporcunun ölçülerine göre ayarlanmış spor sandalyesi; standart basketbol topu ve koruyucu bağlama ekipmanı kullanılır.
Sporcu ve görevli rolleri
Sınıflandırıcı oyuncunun müsabaka hareketlerini değerlendirir. Antrenör sahadaki beşlinin teknik rolünün yanında toplam sınıf puanını da planlar.
Spora nasıl başlanır?
Başlangıçta sandalye hâkimiyeti, güvenli temas, frenleme, dönüş, top sürme ve pas çalışılır. Resmî yarışma için lisans ve oyuncu sınıflandırması gerekir.
Türkiye’de Tekerlekli Sandalye Basketbolu
Türkiye’de branş faaliyetleri Türkiye Bedensel Engelliler Spor Federasyonu bünyesinde yürütülür. Güncel lig ve lisans koşulları federasyon talimatlarından doğrulanmalıdır.
Dünyada Tekerlekli Sandalye Basketbolu
Uluslararası kurallar ve sınıflandırma IWBF tarafından yönetilir; branş Yaz Paralimpik Oyunları programındadır.
SPORTİF SINIFLANDIRMA
Tıbbi tanı değil, yarışma uygunluğu.
Sınıflar yalnızca genel bilgilendirme amacıyla açıklanır.IWBF oyuncu puanı sınıflandırması
Oyuncu puanı 1.0–4.5 arasındadır; sahadaki beşlinin toplamı 14’ü aşamaz.
Düşük puanlı oyuncular
Gövde hareketi ve denge desteği daha fazla sınırlanan oyuncu grubudur.
1.0 en belirgin aktivite sınırlamasını gösterir; ara durumlar 0.5 puanla sınıflandırılır.Orta-alt puanlı oyuncular
Öne ve bazı yönlere gövde hareketi bulunan, yan denge ve dönüş kapasitesi daha sınırlı oyuncu grubudur.
Değerlendirme top sürme, pas, şut, ribaund ve sandalye hareketleri sırasında yapılır.Orta-üst puanlı oyuncular
Gövde hareketi ve denge kapasitesi daha geniş olan oyuncu grubudur.
Sınıf yükseldikçe basketbol hareketlerindeki işlevsel hareket hacmi artar.Yüksek puanlı oyuncular
Uygun asgari engel ölçütünü karşılayan ve en geniş işlevsel hareket hacmine sahip oyuncu grubudur.
4.5 sistemdeki en yüksek oyuncu puanıdır.Puan tıbbi tanının ağırlığını değil, oyuncunun basketbol hareketlerini gerçekleştirme kapasitesini gösterir. Kesin puanı yetkili sınıflandırıcı verir.
KULÜBÜMÜZDE TEKERLEKLİ SANDALYE BASKETBOLU
Bilgiden sahaya geçin.
Turkuaz’ın aktif bir tekerlekli sandalye basketbol takımı bulunmamaktadır. Sporcu talebi, uzman antrenör, erişilebilir salon ve spor sandalyesi altyapısı oluştuğunda program planlanabilir.
SIK SORULANLAR
Tekerlekli Sandalye Basketbolu hakkında kısa cevaplar
Sahadaki beş oyuncunun toplam puanı kaç olabilir?
Uluslararası kurallarda sahadaki beş oyuncunun sınıf puanı toplamı 14’ü aşamaz.
Yüksek puan daha ağır engel mi demektir?
Hayır. 4.5 daha geniş, 1.0 daha sınırlı işlevsel hareket hacmini gösterir.
Günlük sandalye ile oynanabilir mi?
Tanıtım çalışmaları yapılabilse de güvenli ve rekabetçi oyun için devrilme önleyici ve tamponlu spor sandalyesi gerekir.
KAYNAKLAR