TURKUAZ PARALİMPİK SPOR KULÜBÜENGELSİZ SPOR AKADEMİSİ / SPORDA FIRSAT EŞİTLİĞİENGELSİZ SPOR BRANŞ REHBERİ
Branşın özü
Goalball yalnızca görme engelli sporcular için geliştirilmiş bir takım sporudur. Oyuncular topun içindeki zillerin sesini takip eder; hücumda topu rakip kaleye yuvarlar, savunmada vücutlarını kullanarak kaleyi korur. B1, B2 ve B3 sınıfındaki sporcular aynı oyunda yer alır ve eşit koşul için bütün oyuncular göz maskesi kullanır.
Sahada her takımdan üç oyuncu bulunur. Hücum eden oyuncu zilli topu yerden yuvarlayarak rakibin dokuz metre genişliğindeki kalesine göndermeye çalışır. Savunmacılar topun sesini dinleyip doğru yöne uzanarak topu vücutlarıyla durdurur. Oyun sırasında salon sessiz olmalıdır; gol ve oyun duraklamalarında seyirciler destek verebilir.
Müsabaka iki devre hâlinde oynanır ve her devre 12 dakikadır. Atılan top, atan takımın alanına ve tarafsız alana temas etmelidir. Top kale çizgisini tamamen geçtiğinde bir gol sayılır. Normal sürede on gollük fark oluşursa karşılaşma erken sona erer. Beraberlik gereken eleme maçlarında uzatma ve gerekirse penaltı atışları uygulanır.
Goalball 18 × 9 metre ölçülerindeki salon sahasında oynanır. Saha çizgilerinin altında oyuncuların dokunarak konum bulmasını sağlayan kabartmalı ip bulunur. Kaleler sahanın iki kısa kenarı boyunca dokuz metre genişliğindedir.
Temel ekipman, içinde ses veren ziller bulunan yaklaşık 1,25 kilogramlık goalball topu, göz maskesi, dizlik, dirseklik ve koruyucu spor kıyafetidir. Göz maskesi B1, B2 ve B3 ayrımı olmaksızın sahadaki bütün oyuncular için kullanılır.
Sahadaki üç oyuncu merkez, sağ kanat ve sol kanat rollerinde görev yapar. Takım kadrosunda yedek oyuncular ile antrenör ve teknik görevliler bulunur. Oyuncular sesli iletişim, yönelim, atış tekniği ve birlikte savunma becerilerini geliştirir.
Goalball denemek isteyen görme engelli bireyler kulübe veya ildeki federasyon temsilciliğine başvurabilir. Başlangıç antrenmanlarında yönelim, güvenli düşüş, top takibi ve temel savunma öğretilir. Resmî yarışmalara katılım için sporcu lisansı ve geçerli sportif sınıflandırma gerekir.
Türkiye’de Goalball faaliyetleri Türkiye Görme Engelliler Spor Federasyonu tarafından yürütülür. Kadın ve erkek ligleri, gençler organizasyonları, Türkiye şampiyonaları, millî takım kampları ve antrenörlük eğitimleri federasyon faaliyet programında yer alır.
Uluslararası kurallar ve büyük organizasyonlar IBSA Goalball tarafından yürütülür. Goalball Yaz Paralimpik Oyunları programındadır ve kadınlar ile erkekler ayrı müsabakalarda yarışır.
SPORTİF SINIFLANDIRMA
Goalball’da B1, B2 ve B3 sporcular birlikte yarışır; bütün saha oyuncuları göz maskesi kullanır.
Görme işlevi B2 ve B3 sınıflarına göre daha fazla etkilenmiş sporcuların sınıfıdır.
IBSA güncel ölçütlerinde görme keskinliği LogMAR 2.6 değerinden düşüktür. Kesin değerlendirme yetkili sınıflandırıcı tarafından yapılır.B1 sınıfına göre daha fazla işlevsel görmeye sahip olmakla birlikte belirgin görme kaybı bulunan sporcuların sınıfıdır.
IBSA güncel ölçütlerinde görme keskinliği LogMAR 1.5–2.6 aralığında ve/veya görme alanı 10 dereceden dardır.B1 ve B2 sınıflarına göre daha fazla işlevsel görmeye sahip, ancak yarışma için asgari engel ölçütünü karşılayan sporcuların sınıfıdır.
IBSA güncel ölçütlerinde görme keskinliği LogMAR 1.4–1.0 aralığında ve/veya görme alanı 40 dereceden dardır.Tıbbi tanı, engellilik oranı ve sportif sınıflandırma aynı değildir. Buradaki açıklamalar ön bilgilendirmedir; kesin sınıf yalnızca yetkili sınıflandırma kurulu tarafından belirlenir.
KULÜBÜMÜZDE GOALBALL
Turkuaz Paralimpik Spor Kulübünün aktif Goalball programında genç kadın takımı bulunmaktadır. Takımımız 2025’te Türkiye üçüncülüğü, 2026’da Türkiye ikinciliği elde etti; 2026 Kadınlar 2. Lig etabını Türkiye dördüncüsü tamamladı. Kulübün hedefi genç kadın programını sürdürülebilir kılmak ve erkek takımını 2027’de kurmaktır.
SIK SORULANLAR
Resmî yarışmalarda sportif sınıflandırma sonucu B1, B2 veya B3 sınıfında yer alan görme engelli sporcular oynar.
Evet. Goalball’da B1, B2 ve B3 sınıfındaki bütün saha oyuncuları eşit koşul sağlamak için göz maskesi kullanır.
Topun içindeki ziller, oyuncuların topun yönünü ve hızını işiterek takip etmesini sağlar.
KAYNAKLAR